Thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai

Tranh chấp đất đai là gì?

Khái niệm

Theo khoản 24 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013, tranh chấp đất đai được quy định là “tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hay nhiều bên trong quan hệ đất đai”.

Một cách cụ thể hơn, tranh chấp đất đai là sự bất đồng, mâu thuẫn hay xung đột về lợi ích, về quyền và nghĩa vụ giữa các chủ thể khi tham gia vào quan hệ pháp luật đất đai.

Hay hiểu một cách ngắn gọn hơn, nếu có sự mâu thuẫn giữa hai hay nhiều cá nhân, tổ chức với nhau về câu hỏi “ai là người sở hữu quyền sử dụng đất” thì được xem là tranh chấp đất đai.

Một số ví dụ về tranh chấp đất đai

Ví dụ 1

Năm 1997, bà A được UBND huyện Cần Đước, tỉnh Long An cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổng cộng 04 thửa đất 1, 2, 3, 4. Năm 2014, ông B là cháu họ của bà A cho rằng thửa đất số 1, 2 là đất của ông bà nội để lại cho ông B, việc UBND huyện Cần Đước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà B bao gồm cả hai thửa đất này là sai. Vì vậy ông B muốn khởi kiện để yêu cầu tòa án công nhận quyền sử dụng hai thửa đất 1, 2 cho ông B và tuyên hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bà A đối với thửa đất 1, 2.

Ví dụ 1 trên đây là tranh chấp đất đai, vì nó đặt ra câu hỏi rằng bà A hay ông B, ai là người sở hữu quyền sử dụng đất đối với thửa đất 1, 2.

Ví dụ 2

Năm 2000, ông E và bà G chết và có để lại di chúc cho con trai là ông A toàn bộ thửa đất số 1 với diện tích là 10.000 m2 và căn nhà trên đất. Ông A có 3 người em khác là B, C, D. Anh em ông A sống chung trên căn nhà nêu trên. Đến năm 2012, các em của ông A lớn lên, có gia đình riêng nên nói với ông A chia đất lại cho 3 người em này. Vì ba người em này cho rằng vào thời điểm lập di chúc, ông E và bà G đã bị bệnh, không nhận thức được hành vi nên di chúc bị vô hiệu. Ông A không đồng ý chia, nên 3 người em của ông A đã khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền để yêu cầu chi di sản của ông E và bà G.

Ví dụ 2 trên đây là tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất, vì nội dung chính của tranh chấp này liên quan đến thừa kế. Câu hỏi chính được đặt ra là di chúc của ông E và bà G có bị vô hiệu hay không, ba người con B, C, D có quyền hưởng di sản hay không? Mà không đi vào trả lời câu hỏi ai là người sở hữu quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 1. Câu hỏi này sẽ tự động có câu trả lời sau khi giải quyết hai câu hỏi về thừa kế nêu trên.

Trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai như thế nào?

Thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định của Luật đất Đai năm 2013 và Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 thường trải qua hai bước chính:

Bước 1: Hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã nơi có đất đang tranh chấp.

Bước 2: Giải quyết tranh chấp đất đai tại cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai: Ủy ban Nhân dân hoặc Tòa án Nhân dân.

Cụ thể các bước như sau:

Bước 1: Hòa giải tranh chấp đất đai tại Ủy ban nhân dân cấp xã/phường.

Theo quy định tại Điều 202 và Điều 203 Luật Đất đai năm 2013, khi các bên trong tranh chấp đất đai không tự thỏa thuận được với nhau về nội dung tranh chấp thì phải gửi đơn đến Ủy ban Nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải. Việc hòa giải tại UBND cấp xã phải được lập thành biên bản.

Việc hòa giải tại UBND cấp xã sẽ xảy ra các trường hợp sau:

[1] Hai bên tranh chấp thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết tranh chấp, sau đó tự nguyện thi hành.

[2] Một bên không tham gia buổi hòa giải tranh chấp đất đai, không tiến hành hòa giải được.

[3] Cả hai bên có mặt tại buổi hòa giải tranh chấp đất đai nhưng không thỏa thuận được với nhau về nội dung tranh chấp.

[4] Hai bên tranh chấp thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết tranh chấp, nhưng sau đó không tự nguyện thi hành.

Trong số bốn trường hợp nêu trên thì các trường hợp [2], [3], [4] được xem là hòa giải “không thành”.

Bước 2: Giải quyết tranh chấp đất đai tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai

Theo quy định tại Điều 203 Luật Đất đai năm 2013, tranh chấp đất đai đã hòa giải tại UBND cấp xã mà không thành thì một trong các bên tranh chấp có quyền lựa chọn một trong các cơ quan sau để yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai, cụ thể:

Một, nếu tranh chấp đất đai mà quyền sử dụng đất đang tranh chấp đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc có một trong các loại giấy tờ được quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai thì đương sự phải nộp đơn khởi kiện ra tòa án nhân dân có thẩm quyền. (Xem mẫu đơn khởi kiện và cách soạn đơn khởi kiện tại đây)

Hai, nếu tranh chấp đất đai mà quyền sử dụng đất đang tranh chấp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc không có một trong các loại giấy tờ được quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai thì đương sự có quyền lựa chọn:

• Khởi kiện ra tòa án nhân dân có thẩm quyền.
• Yêu cầu UBND có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp đất đai.

Trường hợp một trong các bên tranh chấp lựa chọn giải quyết tranh chấp tại UBND có thẩm quyền thì việc giải quyết tranh chấp đất đai được thực hiện như sau:

a) Trường hợp tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện giải quyết; nếu không đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính;

b) Trường hợp tranh chấp mà một bên tranh chấp là tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giải quyết; nếu không đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính.

Như vậy, tranh chấp đất đai trước tiên phải được hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp. Nếu việc hòa giải không thành thì các bên có quyền khởi kiện ra tòa án hoặc yêu cầu UBND có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp tùy thuộc vào tình trạng pháp lý của đất đang tranh chấp đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc có các giấy tờ pháp lý theo Luật Đất đai hay không.

Nếu thuê Luật sư Đàm tham gia vụ án tranh chấp đất đai thì cách thực hiện như thế nào?

Nếu Khách hàng sử dụng dịch vụ pháp lý của Luật sư Đàm để bảo vệ quyền lợi cho Khách hàng trong các tranh chấp đất đai, có 2 lựa chọn chính cho khách hàng, cụ thể:

Lựa chọn 1

Khách hàng ủy quyền toàn bộ cho Luật sư Đàm để dại diện cho khách hàng tham gia hòa giải tranh chấp đất đai và tham gia giải quyết tranh chấp tại tòa án hoặc UBND có thẩm quyền. Khách hàng không cần có mặt trong các buổi làm việc mà toàn bộ công việc sẽ do Luật sư Đàm thực hiện.

Lựa chọn 2

Khách hàng vẫn tham gia hòa giải tranh chấp đất đai, tham gia các buổi làm việc tại tòa án và phiên tòa xét xử vụ án. Luật sư Đàm tham gia vụ án với tư cách là Luật sư bảo vệ quyền lợi cho khách hàng tại các buổi làm việc, buổi hòa giải và tại phiên tòa theo quy định của pháp luật. Trong phương án này, khách hàng vẫn có thể ủy quyền cho người khác tham gia giải quyết vụ án cùng với Luật sư Đàm nếu khách hàng muốn.

Chi tiết các phương án giao công việc cho Luật sư Đàm sẽ được trao đổi cụ thể hơn sau khi khách hàng gặp trực tiếp luật sư và trình bày về hồ sơ vụ việc và mong muốn của khách hàng trong vụ án.

Phí luật sư tham gia vụ án tranh chấp đất đai như thế nào?

Luật sư Đàm đáp ứng nhu cầu pháp lý của Quý Khách hàng với nhiều phương án mức phí dịch vụ để Khách hàng lựa chọn. Đảm bảo sự cân bằng giữa nhu cầu pháp lý và khả năng tài chính của từng Khách hàng.

Chi tiết mức phí, thời gian thanh toán phí dịch vụ sẽ được trao đổi cụ thể hơn sau khi Khách hàng gặp trực tiếp Luật sư Đàm để trình bày về hồ sơ vụ việc và mong muốn của khách hàng trong vụ án. Luật sư Đàm sẽ cân nhắc kỹ lưỡng mức phí để phù hợp với tính chất phức tạp, thời gian giải quyết vụ án nhưng cũng không tạo gánh nặng tài chính cho Khách hàng quá lớn để theo đuổi vụ kiện.

Muốn liên hệ Luật sư Đàm thì làm thế nào?

Khi có nhu cầu thuê Luật sư Đàm để giải quyết tranh chấp đất đai, Quý Khách hàng vui lòng liên hệ theo các cách thức như bên dưới:

Zalo: 0382 363 052

Email: damtrungthanh@outlook.com.vn

Kênh Youtube: Luật sư Đàm

Một ngày tham gia vụ án tranh chấp đất đai